Ramazan ayı, yalnızca fiziksel açlığın değil; sabrın, farkındalığın ve içe dönüşün de ayıdır. Ancak ne yazık ki çoğu kişi için Ramazan, “gün boyu aç kalıp akşam telafi etme” döngüsüne dönüşebiliyor.
Ben bir uzman diyetisyen olarak Ramazan’a sadece kalori, kilo ya da yasaklar üzerinden bakmıyorum. Benim için Ramazan; yemekle ilişkimizi gözden geçirmek için çok kıymetli bir fırsat.
Açlık mı? Saat mi?
Gün boyu süren oruçta fizyolojik açlık kaçınılmazdır. Ancak iftar saatine yaklaştığımızda yaşadığımız her dürtü gerçek bir biyolojik açlık olmayabilir. Bazen o his; yorgunluk, bazen susuzluk, bazen de “artık yeme zamanı geldi” koşullanmasıdır.
Ramazan’da en sık gördüğüm tablo şu: Gün boyu tutulan açlık, iftarda hızlı ve kontrolsüz yeme davranışına dönüşüyor. Oysa bedenimiz acele edilmeden, yavaş ve dengeli beslendiğinde bize çok net sinyaller verir. Tokluk sinyalleri yaklaşık 15–20 dakika içinde oluşur. Hızlı yediğimizde bu sinyalleri kaçırırız.
İftarda Denge Nasıl Kurulur?
Ben danışanlarıma Ramazan’da şu prensibi öneriyorum: Yavaş başla – dengeli ilerle – fark ederek bitir.
- İftarı su ve 2-3 zeytin/peynir ile başlatmak,
- 10–15 dakika mola vermek,
- Ana öğünde protein, sebze ve porsiyon farkındalığıyla kontrollü karbonhidrat planlamak geceyi daha konforlu geçirmenizi sağlar.
Önemli olan “yasak–serbest” zihniyetinden çıkmak. Çünkü yasakladığımız her şey zihinde büyür.
Sahur: Sadece Tok Tutan Değil, Dengeleyen Öğün
Sahurda sadece uzun süre tok kalmak hedef olmamalı. Kan şekerini dengede tutacak, gün içinde halsizliği azaltacak bir içerik daha kıymetlidir. Protein + sağlıklı yağ + lif kombinasyonu burada anahtar rol oynar. Yumurta, peynir, tam tahıllı ekmek ve ceviz gibi gıdalar gün içindeki susama ve acıkma hissini yönetmenize yardımcı olur.
Ramazan ve Duygusal Yeme
Kalabalık sofralarda sormamız gereken soru şu: “Şu an gerçekten aç mıyım, yoksa ortamın etkisiyle mi yiyorum?” Yeme davranışı sadece fizyolojik değil, duygusal ve sosyal bir davranıştır. Ramazan’da suçluluk duymadan, ama farkında olarak yemek mümkün.
Amaç Kilo Vermek mi?
Ramazan bir “detoks” ya da “hızlı kilo verme kampı” değildir. Bu ayı; bedeni cezalandırma değil, onu dinleme ve yeme ile ilişkiyi düzenleme fırsatı olarak görmek çok daha sürdürülebilir.
Unutmayın; mesele ne kadar yediğimiz değil, nasıl ve hangi farkındalıkla yediğimizdir.
Sevgilerimle, herkese hayırlı ramazanlar dilerim.
Uzm. Dyt. Fatma Sarıçam
Web sitesi: https://fatmasaricam.com
İnstragram: https://www.instagram.com/dyt.fatmasaricam/
