Açıklanan son emekli zamları, bir kez daha rakamlarla hayat arasındaki derin uçurumu gözler önüne serdi. Resmî enflasyon oranları baz alınarak yapılan artışlar kâğıt üzerinde “zam” olarak ifade edilse de, emeklilerin mutfağında, pazar filesinde ve fatura masasında karşılığı olmayan artışlar olarak kaldı.
Bugün milyonlarca emekli, aylardır dile getirdiği tek bir soruya hâlâ net bir cevap alamıyor: Bu maaşla nasıl geçineceğiz?
SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yapılan artış, memur emeklilerine verilen oranlar, teknik olarak yasal çerçeveye uygun olabilir. Ancak sosyal devlet anlayışı yalnızca mevzuata uygunlukla ölçülmez; toplumun gerçek yaşam koşullarıyla ölçülür.
Resmî verilerle açıklanan enflasyon ile emeklinin hissettiği enflasyon arasında ciddi bir fark bulunuyor. Gıda, kira, enerji ve sağlık harcamalarındaki artış, emekli bütçesinde telafisi olmayan yaralar açıyor. Bugün gelinen noktada en düşük emekli maaşının asgari ücretin dahi altında kalması, meselenin bir “zam oranı” tartışmasından çıktığını açıkça ortaya koyuyor. Bu artık bir geçim krizidir.
Daha da düşündürücü olan ise, emekliliğin bir dinlenme ve güven dönemi olmaktan çıkmasıdır. Artan hayat pahalılığı nedeniyle yeniden iş arayan, geçici işlerde çalışmak zorunda kalan, hatta temel ihtiyaçlarını karşılamak için borçlanan emeklilerin sayısı her geçen gün artıyor. Bu tablo, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda toplumsal bir alarmdır.
Hükümet cephesinde ise “imkânlar ölçüsünde” yapılan açıklamalar dikkat çekiyor. Ancak emekliler için mesele imkân değil, öncelik meselesidir. Bütçe kalemlerinde yapılan tercihler, hangi toplumsal kesimin ne ölçüde korunduğunu açıkça gösterir. Bugün emekliler, bu öncelik sıralamasında geride kaldıkları duygusunu güçlü biçimde yaşamaktadır.
Muhalefetin ve kamuoyunun sıkça dile getirdiği “en düşük emekli maaşı asgari ücret seviyesine çıkarılmalı” talebi, popülist bir söylemden ziyade, insani bir beklentidir. Çünkü emekliler lüks değil, sadece temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir gelir talep etmektedir.
Sonuç olarak; emekli maaşları meselesi, sadece TÜİK tablolarına sıkıştırılabilecek teknik bir konu değildir. Bu mesele, yıllarca çalışmış, üretmiş, prim ödemiş milyonlarca insanın onurlu yaşam hakkıyla ilgilidir. Rakamların arkasına saklanmadan, hayatın gerçekleriyle yüzleşen, kalıcı ve adil çözümler üretilmediği sürece, her açıklanan zam yeni bir hayal kırıklığı olmaya devam edecektir.
Emekliler sadaka değil, hakkını istiyor. Bu talebi görmezden gelmenin toplumsal maliyeti ise her geçen gün daha da ağırlaşıyor.
