YAPAY ZEKA FİRMALARININ YÜKSELİŞİ
Yapay zeka şirketlerinin öncülük ettiği halka arzlar, 2026’nın ilk yarısında küresel ölçekte 194 milyar dolara ulaşarak piyasalarda büyük bir hareketlilik yarattı. Bu tutar, 2025’in aynı döneminin üç katına çıkarken, geçen yılın tamamındaki toplamı da geride bıraktı. Özellikle ABD ve sınırlı ölçüde Çin’de yoğunlaşan bu finansal akışın en dikkat çekici örneklerinden biri, SpaceX’in haziranda gerçekleştirdiği 86 milyar dolarlık halka arz oldu. Bu devasa işlem, küresel toplamın neredeyse yarısını tek başına oluşturdu.
LİKİDİTE SIKINTISI TEHDİDİ
Hisse piyasaları, Covid-19 salgını sonrası dönemdeki şirket finansmanını kolaylaştıran merkez bankası politikalarından bu yana benzeri görülmemiş bir hareketlilik yaşıyor. Renaissance Capital kıdemli stratejisti Matthew Kennedy, talebin yapay zeka, teknoloji, havacılık ve biyoteknoloji gibi belirli sektörlerde yoğunlaştığını belirtti. Uzmanlar, bu yoğun talebin bir yapay zeka balonuna dönüşebileceği ve piyasada likidite sıkıntısı yaratabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Teknoloji şirketlerinin yapay zekayı geliştirmek ve kullanıma sunmak için ihtiyaç duyduğu yüz milyarlarca dolarlık yatırım, borç piyasaları ve özel finansmanın kapasitesini zorluyor.
YATIRIMCI GÜVENİ VE SİYASİ ETKİLER
PwC France’tan Philippe Kubisa, yatırımcıların yapay zekanın uzun vadeli bir ekonomik ihtiyaca karşılık geldiğine inandığını ve bu alana yatırım yapmak için doğru zamanın şimdi olduğunu düşündüklerini ifade etti. Yıl başından bu yana en yüksek hacimli 10 halka arzın 8’i ABD’de gerçekleşti ve bunların yarısı teknoloji hisselerinde uzmanlaşan Nasdaq’ta yapıldı. EY halka arz danışmanı Cedric Garcia, Donald Trump’ın finansal düzenlemeleri gevşetme tedbirlerinin halka arzları kolaylaştırdığını ve kasımda yapılacak ara seçimler öncesinde daha fazla şirketin halka arz edilmek istendiğini belirtti. Demokratların zaferinin bu tedbirleri tehdit edebileceği düşünülüyor.
ÇİN VE KÜRESEL GÖRÜNÜM
Yılın ikinci yarısında, OpenAI ve Anthropic gibi önde gelen yapay zeka girişimlerinin yüz milyarlarca dolarlık halka arzlar gerçekleştirmesi bekleniyor. Yapay zeka, Çin şirketlerinin halka arzlarını da destekliyor, ancak Pekin ile Washington arasındaki gerilim ve sermaye hareketlerine getirilen kısıtlamalar bu süreci etkiliyor. Garcia, ABD’de finansman sağlayacak Çin şirketlerinin mevcut durumda Hong Kong’a yöneldiğini söyledi. Hong Kong borsası, ocaktan bu yana topladığı 48 milyar dolarlık fonla son beş yılın en iyi performansını göstermeye hazırlanıyor. Çinli yapay zeka girişimleri DeepSeek ve Moonshot AI ile Baidu’nun çip iştiraki Kunlunxin gibi şirketlerin de halka arz sürecine katılması bekleniyor.
BALON ENDİŞESİ VE GELECEK BEKLENTİLERİ
Ancak bazı piyasa aktörleri, bu ivmenin bir yapay zeka balonuna dönüşmesinden endişe duyuyor. Sektörle bağlantılı hisseler, bu endişeler nedeniyle son aylarda düzenli olarak dalgalanmalar yaşıyor. Kubisa, devasa işlemlerin piyasadaki likiditeyi tüketebileceğini ve arzın talebi aşarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturabileceğini vurguladı. Garcia ise finansal balonun patlaması veya fiyatların uzun süre düşüş eğilimini koruması halinde halka arz akışının kuruyabileceğini belirtti. SpaceX’in hisse fiyatı da temmuz ortasından bu yana halka arz başlangıç değerinin altında seyrediyor. ABD ve Çin dışındaki bölgelerde, özellikle teknoloji sektöründe halka arz faaliyeti zayıf kalırken, Avrupa ve Ortadoğu gibi bölgelerde durum geçen yılla aynı düzeyde devam ediyor. Avrupa, savunma sektöründeki sınırlı hareketlilikten yararlanmaya çalışıyor.
