Kocaeli, 17 Ağustos Sonrası ‘Dirençli Şehir’ Oldu

Gölcük merkezli 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin ardından Kocaeli, büyük bir yıkımın ve yeniden ayağa kalkma mücadelesinin başlangıcı oldu. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, kentsel dönüşümden afet hazırlıklarına, yapı güvenliğinden bilinçlendirme çalışmalarına kadar birçok projeyi hayata geçirerek kentin afetlere karşı direncini güçlendirdi.

YENİDEN DOĞUŞUN TARİHİ

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, Kocaeli için sadece bir felaket değil, aynı zamanda yeniden doğuşun da başlangıcı olarak kabul edildi. Binlerce insanın hayatını kaybettiği bu acı olaydan ders çıkaran Kocaeli, Başkan Tahir Büyükakın öncülüğünde bilim ve mühendislik temelli çalışmalarla afetlere hazırlık, müdahale ve kriz yönetimi kapasitesini artırdı.

SEFERBERLİK TOPLUMUN HER KESİMİNE YAYILDI

Büyükşehir Belediyesi, “Dirençli Şehir Kocaeli” anlayışını somut adımlarla hayata geçirdi. Kentsel dönüşüm projelerinden afet eğitimlerine, teknolojik altyapı yatırımlarından acil müdahale kapasitesine kadar kapsamlı bir seferberlik başlatıldı. Güvenli yaşam alanları oluşturulurken, vatandaşlara verilen afet bilinçlendirme eğitimleriyle toplumun her kesimi olası risklere karşı hazır hale getirildi. Erken uyarı ve hızlı müdahale sistemleri teknolojiyle güçlendirildi.

YARDIM BEKLEYEN ŞEHİRDEN DAYANIŞMA MERKEZİNE

Kocaeli, artık sadece kendi yaralarını saran bir şehir olmanın ötesinde, zor zamanlarda başkalarına yardım elini uzatan bir dayanışma merkezi haline geldi. Afet bölgelerine hızla ulaşan ekipleri, organize yardım ağları ve güçlü koordinasyon kabiliyetiyle Türkiye’nin umudu oldu. Dün enkaz altında umut arayanların şehri olan Kocaeli, bugün başka şehirlerin umudu olmak için yola çıkan güçlü bir dayanışmanın sembolü haline geldi.

HIZIR 41 İLE YARINLAR DAHA GÜVENLİ

Geçtiğimiz yıl Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen Hızır 41 Afet Mutfağı, afet anlarında beslenme konusunda güven veren bir dayanışma merkezi oldu. Olası bir afette sadece Kocaeli’nin değil, Türkiye’nin dört bir yanının gıda ihtiyacını karşılayabilecek kapasiteyle inşa edilen bu merkez, afetlere karşı hazırlıklı olma anlayışının en somut örneklerinden biri olarak öne çıktı. Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde yaşanan depremde ve İstanbul’daki sarsıntıların ardından vatandaşlara ulaştırılan mobil gıda ve tır destekleri, sistemin etkinliğini gösterdi.

MİLLET BAHÇELERİ HEM YEŞİL ALAN HEM GÜVENLİ SIĞINAK

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, afetlere hazırlık sürecinde yaşam alanlarını da yeniden şekillendiriyor. Eski stadyumlar ve atıl durumdaki geniş araziler, modern ve işlevsel Millet Bahçelerine dönüştürüldü. Bu dönüşümle kentteki yeşil alanlar artırılırken, olası afetlerde vatandaşların güvenle kullanabileceği geniş, erişilebilir ve nitelikli açık alanlar oluşturuldu. Millet Bahçeleri, günlük yaşamda sosyal alanlar olarak hizmet verirken, kriz anlarında hayati bir güven noktası haline geliyor.

BİLİM VE AKILLA ŞEKİLLENEN GELECEK

17 Ağustos depreminin ışığında hareket eden Büyükşehir Belediyesi, 2023 yılında Kocaeli Bilim Kurulu’nu kurdu. 14 maddelik eylem planı hayata geçirilirken, kentin tüm risk envanteri çıkarılmaya başlandı. Zemin etütleri ve teknik analizlerle şehir, olası afetlere karşı daha güvenli hale getiriliyor. Kent genelinde 708 acil toplanma alanı belirlenirken, 2007 yılı öncesi yapı stokuna yönelik çalışmalar kapsamında 323 bin 525 binadan 160 bini mühendisler eşliğinde incelendi. Ayrıca 688 tescilli kültür varlığı için gözlemsel etütler tamamlandı.

KENTSEL DÖNÜŞÜMLE GÜVENLİ YAŞAM ALANLARI

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, riskli yapıların ortadan kaldırılması için kararlı adımlar atmaya devam ediyor. “Dirençli Şehir Kocaeli” kapsamında 1 milyon 50 bin metrekare alan kamulaştırılırken, binin üzerinde bina yıkıldı. “Cedit Riskli Alan Kentsel Dönüşüm Projesi” kapsamında bin 105 bağımsız bölüm inşa edilirken, 13 Haziran 2026 itibarıyla kura çekimleri tamamlandı ve teslim sürecine geçildi. Gölcük Merkez Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi’nde yüzde 98 ilerleme sağlanırken, Körfez Barbaros Mahallesi’nde tüm süreçler tamamlanarak hak sahiplerine teslimler gerçekleştirildi. “Dilovası Sanayi-Konut Desantralizasyonu Projesi” ile sanayi ve konut alanları ayrıştırılırken, Sepetçi-Sekbanlı bölgesinde de dönüşüm çalışmaları sürdürülüyor.

GÜÇLÜ İTFAİYE, HIZLI MÜDAHALE KAPASİTESİ

Kocaeli İtfaiyesi, 643 personel ve 127 araçlık güçlü filosuyla 7 gün 24 saat görev başında bulunuyor. Kent genelinde 24 istasyonla hizmet veren teşkilat, 2025 yılında toplam 13 bin 585 olaya müdahale ederken, 8 bin 42’sini büyümeden önlemeyi başardı. Ortalama 7 dakikalık hızlı müdahale süresiyle dikkat çeken ekipler, yıl boyunca 33 bin 568 ihbarı değerlendirdi. 2001-2025 yılları arasında 2 bin 723 kişiye gönüllü itfaiyecilik eğitimi verilerek afetlere karşı toplumsal bilinç oluşturuldu. Bugün itibarıyla 130 aktif gönüllü sahada görev alırken, kırsal bölgelerde konuşlandırılan 105 su tankeri sayesinde olası afetlere karşı müdahale kapasitesi daha da güçlendirildi.

TOPLUMUN HER KESİMİNE ULAŞAN FARKINDALIK

Büyükşehir Belediyesi, afetlere karşı sadece fiziki değil, toplumsal hazırlığı da ön planda tutuyor. Son üç yılda 242 okulda afet farkındalık eğitimleri düzenlenerek 48 bin 664 kişiye ulaşıldı. 33 bin 304 kişinin katılımıyla deprem tahliye tatbikatları gerçekleştirilirken, “Afete Hazır Kadınlar Projesi” kapsamında 12 ilçede 3 bin 122 kadına eğitim verildi.

PLANLI VE KOORDİNELİ AFET YÖNETİMİ

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında 23 afet grubunu kapsayan güçlü bir yönetim yapısı oluşturdu. Güncellenen planlarla hazırlık seviyesi yüzde 92,5’e ulaştı. “Dirençli Şehir Kocaeli Projesi” kapsamında AFAD, üniversiteler ve ilgili kurumlarla iş birliği içinde 14 eylem planı hazırlandı. İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) kapsamında 257 eylemin 35’inin koordinasyonu Büyükşehir tarafından yürütülüyor. Ayrıca 132 çadır kent ve 18 konteyner kent alanı belirlenirken, 134 karayolu köprüsü ve 25 yaya köprüsünün deprem risk analizleri gerçekleştirildi.

TEKNOLOJİYLE GÜÇLENEN MÜDAHALE AĞI

Afet haberleşme altyapısını güçlendirmek amacıyla telsiz röle istasyonu sayısı 13’e çıkarıldı ve 200 afet haberleşme noktası planlandı. Kurumlar arası koordinasyonu artırmak için ilgili birimlere telsiz dağıtımı yapıldı. Belediye envanterine 2 arama kurtarma karavanı, 3 insansız hava aracı (İHA) ve 24 afet koordinasyon çadırı kazandırıldı. Personelin teknik kapasitesini artırmak amacıyla arama kurtarma, ilk yardım, KBRN, İHA pilotluğu ve telsiz kullanımı gibi birçok alanda eğitimler düzenlendi.

TATBİKATLARLA PEKİŞEN HAZIRLIK

Afetlere hazırlık kapsamında çok sayıda geniş katılımlı tatbikat gerçekleştirildi. Kocaeli Şehir Hastanesi’nin ilk büyük tatbikatı başarıyla koordine edilirken, Türkiye’de ilk kez “Deniz Yangınlarına Müdahale Tatbikatı” hayata geçirildi.

UMUTLAR YEŞERDİ, BİR ŞEHİR YENİDEN AYAĞA KALKTI

Bugün Kocaeli, 1999’un acısını unutmadan, o acıdan aldığı güçle geleceğe kararlı adımlarla ilerliyor. Başkan Tahir Büyükakın’ın öncülüğünde Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, sadece binaları değil, umutları da yeniden inşa ediyor. Kocaeli artık sadece bir şehir değil; dayanışmanın, direncin ve yeniden ayağa kalkmanın simgesi olarak yoluna devam ediyor.